دریچه و بوم

گزارشی از نخستین سمینار بین‌المللی مرمت معماری و مقاوم‌سازی بناهای تاریخی

نویسنده: کاوه منصوري (ارتباط با نویسنده)

مقدمه

سمینار بین‌المللی مرمت معماری و مقاوم‌سازی بناهای تاریخی، نخستین نشست علمی از مجموعه سمینارهای بین‌المللی است که در دوره جدید همکاری‌های بین‌المللی با همکاری مهندسان مشاور عمارت خورشید، مؤسسه حفاظت آسورستارو ایتالیا، دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی- آموزشی ایران و ایتالیا برنامه‌ریزی شده‌است.

نخستین سمینار بین‌المللی مرمت معماری و مقاوم‌سازی بناهای تاریخی، در تاریخ ۲۶ – ۲۴ مهرماه ۱۳۹۵، در همکاری سه جانبه مؤسسه حفاظت آسورستارو۱ (Assorestauro)، مهندسان مشاور عمارت خورشید و دانشگاه هنر اسلامی تبریز در محل پردیس چرم‌سازی این دانشگاه برگزار شد.

ایده برگزاری این سمینارها در خلال حضور نماینده مهندسان مشاور عمارت خورشید در ورکشاپ بین‌المللی آسورستارو و نمایشگاه بین‌المللی مرمت ایتالیا در آوریل سال ۲۰۱۵م و در طی آشنایی با فعالیت‌های علمی و تجارب ارزنده مؤسسه حفاظتی آسورستارو شکل گرفت. در پاسخ به دعوت صورت‌گرفته، در نوامبر همان سال (آبان ۱۳۹۴) با دعوت از آقای دکتر نیکولا برلوکی (قائم‌مقام آسورستارو، مدرس دوره دکتری حفاظت ساپینزا رم و مدیرعامل استودیو برلوکی)، ضمن معرفی پروژه‌های مرمت و حفاظت دفتر مهندسان مشاور عمارت خورشید، دو سخنرانی با عنوان تجارب مرمت ایتالیا و مرمت به روایت نیکولا برلوکی به ترتیب در دانشگاه هنر اسلامی تبریز و پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران برگزار شد. ایده سمینارهای مشترک در اولین سفر مشخص و ارائه شد و کلیات آن در طی سفر دوم آقایان مهندس پارسی و کاوه منصوری (عمارت خورشید) و دکتر مرتضی میرغلامی (دانشگاه هنر اسلامی تبریز) به ایتالیا در آوریل ۲۰۱۶م جهت شرکت در سمینار مرمت ایتالیا ۲۰۱۶ مورد تائید قرار گرفت.

هدف از برگزاری این نشست‌ها، انتقال دانش و تکنولوژی روز مرمت و آشنایی متخصصان دو کشور از روند علمی و فنی پروژه‌های مرمت و حفاظت دو کشور ایران و ایتالیاست. به همین منظور سعی شده‌است تا در هر سمینار ضمن دعوت از اساتید دانشگاهی، زمینه حضور افراد متخصص و نمایندگان شرکت‌های فنی ایتالیایی و ایرانی نیز فراهم شود.

با توجه به آنچه گفته شد، در گام نخست و بر اساس خطرپذیری بالای شهر تبریز و میراث تاریخی آن در برابر زلزله، نخستین سمینار مشترک مرمت ایران و ایتالیا با عنوان مرمت معماری و مقاوم‌سازی بناهای تاریخی با تأکید بر جنبه‌های علمی و فنی ارتقاء ساختار سازه‌ای بناهای تاریخی، در این شهر تاریخی برگزار شد.

 همچنین بر اساس توافقات صورت‌گرفته، سمینار دوم با تأکید بر جنبه‌های مختلف تزئینات وابسته به معماری و همچنین حجم گسترده سطوح تزئینی(کاشی، سنگ، چوب، گچ‌بری، آئینه‌کاری و …) آثار تاریخی مکتب اصفهان، در تاریخ ۲۳-۲۰ آذرماه ۱۳۹۵ش در دانشگاه هنر اصفهان برگزار شد.

گزارش سمينار تبريز

نخستین سمینار بین‌المللی مرمت معماری و مقاوم‌سازی بناهای تاریخی، با حضور جمعی از نخبگان، اساتید دانشگاهی و متخصصان امر حفاظت، در مهرماه سال جاری در پردیس چرم‌سازی دانشگاه هنراسلامی تبریز برگزار شد. هدف از برگزاری این سمینار، ایجاد زمینه‌ای مشترک برای بررسی مبانی نظری استحکام‌بخشی و مقاوم‌سازی بناهای تاریخی، تکنیک‌ها و تکنولوژی‌های در دسترس و معرفی پروژه‌های انجام‌شده توسط گروه‌های ایرانی و ایتالیایی بود.

با تصویب کمیته علمی همایش، سمینار در سه محور مرمت معماری و مقاوم‌سازی بناهای تاریخی، ساختار و سازمان در مقاوم‌سازی بناهای تاریخی و مقاوم‌سازی بناهای تاریخی و زلزله اقدام به پذیرش مقالات از پژوهشگران ایرانی کرد. مسئولیت دبیرخانه علمی همایش بر عهده دکتر احد نژادابراهیمی و مسئولیت اجرایی این سمینار ارزنده، بر عهده مهندس مجتبی روشن؛ از اعضای هیئت علمی دانشگاه هنر اسلامی تبریز بود.

با حضور میهمانان ایتالیایی در فرودگاه امام‌خمینی (ره) در شامگاه پنجشنبه ۲۲ مهرماه، این برنامه علمی به صورت غیررسمی آغاز شد. در این میان، حضور پروفسور کلودیو مودنا؛ استاد تمام دانشگاه پادوا و پروفسور لورنزو یورنیا؛ استاد سازه‌های تاریخی دانشگاه پلی‌تکنیک میلان که در روزهای آخر جایگزین پروفسور جورجیو کروچی شده بودند، بیش از همه، بر کیفیت علمی سمینار تأکید داشت.

در روز جمعه و پس از رسیدن به تبریز و استراحتی کوتاه، میهمانان همراه با کمیته اجرایی دانشجویی، سفری کوتاه به روستای کندوان داشته و از نزدیک با ساختار ویژه این سکونتگاه تاریخی آشنا شدند. همچنین، در خلال ضیافت شام ریاست دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ضمن آشنایی میهمانان ایرانی و ایتالیایی با یکدیگر، آخرین هماهنگی‌ها جهت برگزاری هرچه بهتر برنامه صورت پذیرفت… ادامه در بوم۷-۸