دریچه و بوم

مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی

بخش آموزش مؤسسه لغت‌نامه دهخدا

معرفي

این مؤسسه در سال ۱۳۲۴ش با تصویب مجلس شورای ملی به عنوان سازمانی مستقل تأسیس شد. در ابتدا، محل این مؤسسه (سازمان) منزل شخصی علامه علی اکبر دهخدا بود؛ سپس در سال ۱۳۲۴ش به مجلس انتقال یافت و در سال ۱۳۳۶ش بر اساس مصوبه مجلس، سازمان لغت‌نامه همراه با بودجه آن به دانشگاه تهران (دانشکده ادبیات) واقع در خیابان دانشسرای عالی (محل سابق باغ نگارستان) واگذار شد. از آغاز سال ۱۳۴۵ش، این مؤسسه به محل فعلی خود یعنی موقوفات دکتر محمود افشار منتقل شد. هم‌اکنون این مرکز در دو بخش “لغت نامه دهخدا” و “مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی”، حول محور فرهنگ‌نویسی و گسترش زبان و ادبیات فارسی مشغول فعالیت است. وحدت هدف علمی و نیز وحدت اداری و مکانی مرکز سبب شد تا طرح ادغام دو نهاد و استقلال آن از دانشکده ادبیات و علوم انسانی به ریاست دانشگاه تهران پیشنهاد شود و از سال ۱۳۸۶ش با تصویب هیئت رئیسه دانشگاه، این دو نهاد تحت عنوان “لغت نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی” به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

رؤساي مؤسسه

 ریاست مؤسسه پس از درگذشت علامه علی اکبر دهخدا (۷ اسفند ۱۳۳۴ش) بنابر وصیت ایشان بر عهده دکتر محمد معین گذاشته شد و دکتر سیدجعفر شهیدی نیز به سمت معاون ایشان انتخاب گردید. پس از درگذشت دکتر معین در سال ۱۳۴۷ش، بنا بر تصویب شورای دانشگاه، دکتر شهیدی به سمت ریاست مؤسسه انتخاب شد. در سال ۱۳۵۳ش، آقای دکتر غلامرضا ستوده از طرف دکتر سیدجعفر شهیدی به سمت معاون انتخاب شد تا اداره امور مؤسسه را بر عهده گیرد. بعد از درگذشت دکتر شهیدی در سال ۱۳۸۶ش، دکتر علی افخمی از سوی ریاست دانشگاه تهران به مقام ریاست مؤسسه نایل شد. هم‌اکنون ریاست مؤسسه بر عهده دکتر علی درزی است که از طرف رئیس دانشگاه تهران به این سمت منصوب شده است.

همکاران علامه دهخدا

در امر تدوین و تألیف و انتشار لغت‌نامه دهخدا، علاوه بر آن مرحوم که خود بنیانگذارش بود، کسانی نیز سهم بسزایی داشته‌اند که اسامی برخی از آنان بدین شرح است: محمد پروین گنابادی، سیدمحمد دبیرسیاقی، محمد معین، احمد بهمنیار، سیدجعفر شهیدی، جلال‌الدین همایی، عباس دیوشلی، سیدمرتضی آیت‌الله‌زاده شیرازی، حسن احمدی گیوی، رسول شایسته، سیدعبدالله انوار، حسن انوری، سعید نجفی اسداللهی، محمدابراهیم باستانی پاریزی، سعید سیرجانی، محمد استعلامی، غلامرضا ستوده و… .

لغت نامه فارسي

پس از پایان  تألیف لغت نامه دهخدا، در سال ۱۳۶۰ش هیئت مؤلفان با توجه به تجربه فراوانی که در طول تألیف لغت نامه کسب کرده بودند و نیز اشرافی که بر کاستی‌ها و مشکلات لغت‌نامه و نیز تمام فرهنگ‌های فارسی که تا آن زمان به چاپ رسیده بود داشتند، تصمیم گرفتند “لغت نامه بزرگ فارسی” را تألیف کنند که تاکنون حرف الف آن در ۲۹ جزوه در ۶ مجلد و قسمتی از حرف “ب” آن در دو جزوه منتشر شده است و بقیه حروف نیز در دست تألیف است.

بررسی‌کنندگان: سید جعفر شهیدی، یدالله شکری، داریوش آشوری، رضا قاسمی، رضا مصطفوی سبزواری…ادامه در بوم_۷_۸