همزیستی با دریا

متن و تصویر: مهتاب خواجوی

همانطور که می دانیم خصوصیت اقلیمی هر منطقه به طور چشمگیری در شکل گیری شهر و ترکیب معماری آن منطقه، نقش بسزایی دارد.

شهر بندرعباس که در حاشیه خلیج فارس واقع شده است ، نمونه مناسبی برای نشان دادن ارتباط مستقیم اقلیم و شکل گیری بستر موجود است، زیرا دریا نقش مهم و مستقیمی در شغل، فرهنگ و آداب و رسوم مردمان این منطقه داشته و دارد.

از دیرباز تا به امروز، بازار نقش کلیدی در شکل گیری شهر داشته  و همیشه به عنوان مرکز اصلی داد و ستد و قلب اجتماعی شهر بوده است؛ اما آنچه حائز اهمیت است و موجب تمایز فرم و کارکرد بازار می شود، اقلیم است؛ همانطور که دریا باعث شکل گیری و به وجود آمدن نوعی بازار با کارکرد (فروش ماهی) شده است. هر چند بازار بهانه ای برای تقابل انسان ­هاست، نقش اصلی را دریا ایفا می کند. در واقع ذات وجودی دریا مردمانی خونگرم، فروتن و زحمتکش را خلق کرده و فرهنگی نو به وجود آورده است؛ دریا نقطه عطفی است بین انسان و بازار.

اینجاست که بازار معنایی جز خرید و فروش پیدا می کند. همانطور که اشاره شد، بازار نقطه اصلی اجتماعی شهر است که چهره های زیادی را به خود می بیند، اما باید این نکته را در نظر داشت که بازار به تنهایی خود مفهومی ندارد و حضور انسان است که به آن ارزش معنوی و رنگ و بویی تازه می بخشد.

مردمانی را می­بینیم که بی هیچ منتی، تحت شرایط سخت و طاقت فرسا دست از تلاش برنمی دارند و در تمام فصول سال مشغول کارند. این امر در مورد مردمانی بیشتر نمایان است که در حاشیه دریای خلیج فارس زندگی می کنند.

با زنان، مردان و کودکانی مواجه می شویم که اکثر اوقات مورد بی لطفی و بی توجهی قرار گرفته اند، اما همچنان زیر آفتاب سوزان و گرمای فراوان مشغول کارند و با رویی خوش به استقبال زندگی می روند. چهره هایی رنج دیده و در عین حال جنگجویی را میبینیم که چشمانشان پیام آور امید است …  این صفات را مدیون دریا هستند.

درواقع دریا صبوری، آرامش، امید و روحیه ای جنگجو را به مردمانش هدیه داده است.