معماری و بوم

خانه جایی است که دل آنجاست، تأثیر محل سکونت بر حس تعلق به مکان و مشارکت در اجتماع

ترجمه: قاسم مطلبي، طليعه توحيدي مقدم

چکيده

این تحقیق در پی کشف ارتباط بین محل سکونت، زندگی در مناطق تهدیدآمیز و مؤلفههای حس تعلق به مکان از جمله هویت مکان و وابستگی به مکان شکل گرفتهاست. ۶۰۰ نفر از شرکت‌کنندگان این تحقیق، ساکنان جنوب غربی استرالیای غربی‌اند که در دو منطقه روستایی و شهری با درجه‌بندی‌های متفاوت از میزان خطر آتش‌سوزی، با پاسخ به پرسش‌هایی پیرامون دلایلشان برای زندگی در محله خود، حس تعلق به محیط و جزئیات اجتماعی- جمعیتی دیگر مورد بررسی قرار گرفتند. مدل MANOVA با انتشار تأثیر قابل توجه محل سکونت بر هویت مکان نشان می‌دهد که میزان هویت مکان برای روستانشینان بالاتر از ساکنان شهرهاست؛ همچنین، شهرنشینان نسبت به ساکنان روستاها، وابستگی کمتری از خود نشان داده‌اند، به استثنای مناطقی که در معرض خطر آتش‌سوزی هستند که در این نمونه وابستگی مکانی این دو با هم برابر اعلام شده‌است. عوامل اجتماعی- جمعیتی تعیین‌کننده دو مؤلفه هویت مکان و وابستگی به مکان در خانه و محله نیز بررسی شده‌اند که شامل طول مدت سکونت در یک مکان، تحصیلات و داشتن خانه است.۱

کلید واژه‌ها: حس تعلق به مکان، هویت مکان، وابستگی به مکان، جوامع روستایی، جوامع شهری، آتش‌سوزی استرالیای غربی.

مقدمه

حس تعلق به مکان چيست و چه تأثيراتي دارد؟

ایجاد و تقویت حس تعلق در افراد نسبت به خانه و محله بسیار سودمند بوده که با نتایج مثبتی در زمینه سلامت و مشارکت افراد در اجتماع مرتبط است. افرادی که حس تعلق بیشتری دارند، مشارکت بیشتری در مسائل اجتماعی و سیاسی جامعه خود داشته (Mesh & Manor,1998)  و همچنین جوامعی متشکل از این چنین افرادی، نتایج مطلوب‌تری در زمینه کارهای مشارکتی از جمله: حفاظت از محیط‌زیست (Mesh & Manor, Brown, Reed, & Harris;1998) و نگهداری از شاخصه‌های اجتماعی و فیزیکی محل زندگیشان از خود بر جای می‌گذارند (Mesh & Manor,1998).

حس تعلق به مکان تأثیرات زیاد و کمی بر رفتارهای محیط‌زیست گرایانه دارد (Ramkissooon, Smith, & Weiler,2013). مؤلفه‌های این حس یعنی وابستگی به مکان و هویت مکان با رفتارهای مسئول (Vask & Kobrin,2001). و طرفدارانه محیط‌زیست (Brown & Raymond,2007) نیز در ارتباط هستند. این حس فوایدی از جمله کیفیت بهتر زندگی (Harris, Werner, Brown, & Ingebritsen,1995)، سلامت جسمی و روحی بیشتر، احساس رضایت اجتماعی بیشتر و احساس رضایت نسبت به محیط را در پی دارد (Tartaglia,2012). افرادی که نسبت به محل زندگی جدید حس تعلق نداشته و در مقایسه با محل زندگی قبلی خود دیدی منفی دارند، دچار استرس‌ها و مشکلات سلامتی بیشتری می‌شوند (Stokols & Shumaker,1982).